Çocukta ve Yetişkinde Kokunun Beyin Gelişimine Etkisi

Dr. Bülent Madi

  ÇOCUKTA VE YETİŞKİNDE KOKUNUN BEYİN GELİŞİMİNE ETKİSİ

   İlkbaharda kokladığımız gül kokusunu sonbaharda gül olarak anımsarız fakat tarif edemeyiz. Gülün koku bilgisi beyindeki koku merkezine ulaştığında, daha önce deneyimlediğimiz kokunun tanınmasını sağlar. Başka şeylere benzeterek tarif etmeye çalışırız.

  1991 yılından bu yana koku genlerimiz ile ilgili yapılan çalışmalarda, tüm genlerimizin %3 ü yani 1000 civarında olduğu ileri sürülmektedir. Bu genler sayesinde de hayatımızı sürdürüyoruz.

  Koku ilkel beyinde hayatımızı sürdürebilmemiz için gerekli savunma-beslenme türünün devamı için gereklidir. Koku özellikle bazı hayvanlar için çok önemlidir. Balıklarda az ama farelerde koku duyusu insanlara göre daha çok önem kazanır. Farelerin yürürken ve bir şey ararken öne doğru eğik olmaları bu nedenledir.

Burun boşluğunun arkasında 5 cm2 lik alanı kapsayan koku alma duyuları ( koku reseptörleri ) vardır. Bunların her biri birkaç kokuyu algılar ve beyinde koku soğanına götürür, oradan da kokuyu algılayacak beyin alanlarına taşır.

Son yıllarda koku reseptörlerinin akciğerlerde de bulunduğu varsayılıyor.

Bir insan burnu 10.000 gelişmiş farklı kokuyu algılar. Koku çevreyle uyum ve öğrenme süreçlerini çok etkiler. Bu nedenle koku yetisi çocuklara ilk yaştan itibaren öğretilmelidir.

Yurt dışından getirilen hemen her gelişim uzmanına ( Gardner dahil ) neden zeka tanımında veya eğitim kurumlarınızda koku yok diye sorduğumda cevap alamamıştım.

Biz kokuyu muayene, eğitim ve tedavide kullanıyoruz.

İnsanda koku kaybının olması savunma-beslenme olaylarını etkiler. Koku kaybı ile başlayan bazı nörolojik hastalıklar biliniyor.

Alzheimer hastalığının erken tanısında koku kullanılabilir. Bu hastalıklar örneğin duman, karanfil, ananas, limon, sabun, mentol kokularını algılayamazlar. Bu durumdaki kişilerin nörolojik muayene, nöropsikolojik testler ve beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile araştırılması gerekir.

Koku gelişimi ve kokunun beyin gelişimine katkısı konusu çok geniş kapsamlı bir makale ve seminer konusudur. Bu nedenle sadece özet bilgi olarak, sizlerle paylaşmak istedim.

Paylaş




 E-Posta Aboneliği

Aile Öğrenci Uzman Diğer




 Etkinlik Takvimi

Önümüzdeki günlerde hiç etkinlik yok