Öfkemizi Kontrol Edebiliriz

Psikolog Nil Madi

Öfke gündelik yaşamda normal bir sinirlilik halinden başlayıp periyodik olarak artış gösterip hiddet durumuna kadar çıkabilen sağlıklı, doğal bir duygudur. İnsani ve evrenseldir. Evrensel olmakla beraber öfke; yaşanma şekli olarak kültürden kültüre ve kişiden kişiye farklılık gösterir. Türkiye'de  ve dünyada insanları öfkelendiren unsurlar arasında hiç kuşkusuz trafik, saygısızlık, anlaşılamama, belirsizlikler, kuralsızlıklar, önyargılar, maddi sıkıntılar önde gelmektedir.

“Herkes öfkelenebilir. Bu kolaydır. Ne var ki; doğru insana, doğru derecede, doğru zamanda, doğru maksatla ve doğru biçimde öfkelenmek, işte bu zordur.” ARİSTO

Aristo’nun da sözünde olduğu gibi normal bir duygu olan öfke kimi zaman kontrolden çıkıp yıkıcı olabilmekte, hatta gündelik hayattaki (okul, iş, sosyal hayat vb.) işlevselliğimizi bozmaktadır. Buradaki ana problem, öfke yaratan durumdan daha çok, bizim öfkemizi iyi yönetebilme kabiliyetlerimizin gelişmemesinden kaynaklanmaktadır. Toplumda öfkeli olarak nitelendirdiğimiz insanlar öfke yönetimi konusunda başarısız olan ve bu durumun sosyal ve ekonomik yönden sıkıntı yaşayan insanlardır. Çünkü öfkelendiğimizde olayları istemeden daha abartılı ve çarpıtılmış olarak algılarız ya da engellenmeye, aşağılanmaya, maruz kalmış olabiliriz. Böyle zamanlarda öfkemizi de yönetmekte güçlük çektiğimiz için (ya da öfkemizi nasıl yöneteceğimizi bilmediğimiz için) gerginlik, sinirlilik yaşama durumumuz üst düzeyde olur.

Öfkemizi yönetebilmek için ilk olarak, her problemin çözmede başlangıç unsuru olan ‘’farkındalığı’’ kazanmak önemlidir. Bunun için de öfkelendiğimiz durumlarda vücudumuzun verdiği tepkilere, zihnimizde olup bitenlere ve davranışlarımıza odaklanmamız gerekir. Bu veriler sayesinde durumun farkındalığı sağlanıp öfke ortaya çıkmadan tehlikesiz hale getirilebilir.

Peki öfkeyi tehlikesiz hale getirmek (öfke kontrolü sağlamak) için neler yapabiliriz?

Problem çözmede de ilk adım olan farkındalığı kazandıktan sonra ve öfkeyi yok etmek yerine onun varlığını kabul ettikten sonra;

  • Öfkeli anlarda nefes egzersizleri yapıp beyni aktive ederek öfke yönetimine anlık bir çözüm bulabiliriz. Nefes egzersizlerini ve sporu bir rutin haline getirip öfke yönetimi sağlayabilir.
  • Yaşadığınız öfkenin kaynağını tespit edip durumu yorumlayabilirsiniz. Acaba öfke sebebi dışsal faktörler mi yoksa kişinin kendi içsel çatışması sebepli mi?
  • Öfkeniz dışsal sebeplerden kaynaklanıyorsa öfkenizi doğru bir şekilde dışa vurmaya çalışmak faydalı olabilir.
  • Öfkelendiğiniz duruma karşı var olan algınızı ve yorumunuzu değiştirmeye çalışabilirsiniz.
  • Kendinize özgü bir problem çözme yöntemi geliştirebilirsiniz.
  • Öfkelendiğiniz an size iyi gelen aktiviteleri yapabilirsiniz (yürüyüş yapmak, arkadaşlarla telefon görüşmesi yapmak gibi).
  • Kendinizi gergin hissettiğiniz anda mizahi söylemlerden yararlanarak gevşeyebilirsiniz.

Öfkenizi kontrol etme konusunda büyük problemler yaşıyorsanız bir uzmandan destek alabilirsiniz.

 

 

 

 

 

Paylaş




 E-Posta Aboneliği




 Etkinlik Takvimi

Beyin ve Çocuk