Çocuğum Beni Dinlemiyor!

Dr. Bülent Madi

Gündelik hayatta basit görünen ‘’Oyuncaklarını topla, ödevlerini yap, kıyafetlerini topla, hadi artık uyku vakti yatmamız gerekiyor.’’ gibi uyarılar zamanla çocuğunuz ve sizin aranızda büyük bir iletişim problemi oluşturabilmektedir. Yaşanılan problem üzerine anne babalar ‘’Çocuğum beni neden dinlemiyor’’, ‘’Sıkıntı kaynağı acaba ne?’’, ‘’Bu problemi nasıl aşarız?’’ şeklinde düşünmeye başlıyor.

Bu iletişim probleminin temelini farklı faktörler oluşturabilir. Bu faktörler; aile içi iletişim dinamikleri, yaşanılan çevre, çocuğun yaş dönemi ve bu durumu besleyen herhangi bir gelişim problemi şeklinde sıralanabilir. Ama bilinmesi gereken ve tüm faktörler için temel olan nokta, amacın söz dinletme değil iyi iletişim kurma olmasıdır.

Bu konuda kuşkusuz en önemli faktör aile içi iletişimdir. Anne baba çocuk için baskıcı, empatiden uzak, söz dinletmeye odaklı, emir kipi içeren, sürekli kontrol etmeye odaklı, fazla beklenti içeren, sinirli, tutarsız bir konuşma stili oluşturursa, iletişim problemi yaşaması daha olası bir durum olacaktır. Anne, baba ve çocuk ile kurulan iletişimde en önemli nokta herkesin birbirine saygı göstermesi, empatik yaklaşmayı bilmesi ve yapılmasını istenilen konuda iş birliği içerisinde davranmasıdır.

Yaşanılan çevreyi ele alacak olursak; çocuk söz dinlememe konusunda tutarsız davranabilir. Bu iletişim problemi okulda, evde, aile büyükleriyle yapılan bir toplantıda, arkadaşları ile geçirdiği vakit sürecinde farklılık gösterebilir. Örneğin çocuk aile büyükleri yanında ‘’her istediğimi yaptırabilirim’’ düşüncesi ile anne ve baba ile kurulan ilişkiyi yok sayabilir. Ya da arkadaşları ile kurduğu bir oyun sırasından anne ve babadan gelen herhangi bir yönergeyi oyuna daldığı için ciddiye almayabilir.

Çocuğun söz dinlememe problemi yaş dönemine göre de farklılık göstermektedir. 3-5 yaş aralığındaki çocuklar genellikle kendine güvenen ve çevreyi keşfetme konusunda araştırmacı bir kişiliğe sahiptirler. Özgürce oynamayı severler ve anne baba özgürlüklerini kısıtlayıcı herhangi bir davranışta bulunduğunda çocukta söz dinlememe davranışı ortaya çıkar. 12-18 yaş aralığında da ebeveynler ergenlerle iletişim kurma konusunda büyük sıkıntı yaşarlar. Bu dönem ergen büyük bir kimlik krizi yaşar. Ergen önceden benimsediği fikirleri, inançları, hayat tarzını tekrar sorgular. Ergen için en önemli kişiler arkadaşlardır ve bir konuda fikir alınan kişiler artık anne baba değil arkadaşlar olmaya başlar. Çünkü ergen bu dönemde bağımsızlaşmaya çalıştığı için ebeveynlerin geri bildirimlerini kabul etmek istemez ve bu dönemde de iletişim problemi yaşanılması kaçınılmaz olur.

İletişim problemi; nörogelişimsel sorun ve eksiklikler kaynaklı olabilir. Erken doğum kaynaklı, uzun süre küvezde kalmak , anne-baba yoksunluğu gibi birçok etkenden kaynaklanan beyin gelişimi eksiklikleri oluşabilir. Göz teması azlığı, dokunmayı algılayamamak, aşırı hareketlilik, dürtüsellik, öğrenme güçlükleri, davranış sorunları, uyku bozuklukları gibi durumlarla karşılaşılabilir.

İletişim için sorun teşkil eden bu davranışlarda anne karnında, doğum sırasında, doğumdan sonraki süreçte veya ilk aylarda ve yaşlarda uygulanan eğitimlerde sorunların olup olmadığını da araştırmak gerekir. Detaylı araştırma ve değerlendirmeler için bir uzmana danışmak faydalı olacaktır.

 

Paylaş




 E-Posta Aboneliği




 Etkinlik Takvimi

Beyin ve Çocuk